Kurbangali Halidi’nin İlmî Mirası İstanbul Üniversitesinde düzenlenen uluslararası panelde ele alındı.
İstanbul Üniversitesi Farabi Avrasya Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (FAMER) tarafından 11 Kasım 2026 tarihinde düzenlenen “Kurbangali Halidi’nin Eserleri – Türk Dünyasının Kültürel Mirası” başlıklı uluslararası panel, Türkiye ve Kazakistan’dan akademisyenlerin ve araştırmacıların katılımıyla başarıyla gerçekleştirildi.
İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Kurul Odası’nda gerçekleştirilen toplantının açılış konuşmasını FAMER Müdürü Prof. Dr. Abdullah Kızılcık yaptı. Panelin moderatörlüğünü ise Prof. Dr. Abdulvahap Kara üstlendi.
Panelde, XIX. yüzyıl Türk dünyasının önemli tarihçilerinden Kurbangali Halidi’nin (1846–1913) hayatı, ilmî faaliyetleri, eserleri ve Türk dünyası tarihçiliğine katkıları farklı yönleriyle değerlendirildi.
Türkiye ve Kazakistan’dan katılan bilim insanları, Halidi’nin tarihçilik yöntemi, Tevârih-i Hamse-i Şarkî adlı eserinin kaynak değeri, Doğu Türkistan ve Orta Asya tarihine ilişkin kayıtları, tarihî coğrafya gözlemleri ve Türk halklarının kültürel mirasına dair araştırmaları üzerine bildiriler sundu.
Yedi Ciltlik İlmî Külliyatın Takdim Töreni Gerçekleştirildi
Panelin önemli bölümlerinden birini, Kazakistan L. N. Gumilyov Avrasya Millî Üniversitesi Otrar Kütüphanesi Bilimsel Merkezi araştırmacılarının uzun yıllar süren çalışmaları sonucunda hazırlanan yedi kitabın takdim töreni oluşturdu.
Tanıtımı gerçekleştirilen yayınlar şunlardır:
1–5. Tevârih-i Hamse-i Şarkî (Doğu’nun Beş Ülkesinin Tarihi)
Kurbangali Halidi’nin özgün el yazmaları ile 1910 yılında Kazan’da yayımlanan matbu baskısının karşılaştırılmasıyla hazırlanan beş ciltlik ilmî yayın. Çalışmada el yazması ve matbu metinlerin tıpkıbasımları, transkripsiyon ve Kazakça çeviri bir arada sunulmaktadır.
6. Tevârih-i Hamse-i Şarkî – Doğu’nun Beş Ülkesinin Tarihi
Eserin Kazakça çevirisini içeren tek ciltlik yayın.
7. Kurbangali Halidulı: Derek, Tarih, Tanım (Құрбанғали Халидұлы: Дерек, тарих, таным)
Tarihçinin hayatı, ilmî faaliyetleri, el yazmaları, eserleri ve hakkında gerçekleştirilen araştırmaların yanı sıra tarihî belgeleri ve bibliyografik bilgileri bir araya getiren kapsamlı bilimsel çalışma.
Bu yayınlar, Türk dünyasının ortak tarihî ve kültürel mirasının araştırılması, özgün kaynakların bilim dünyasına kazandırılması ve tarihî el yazmalarının gelecek kuşaklara aktarılması bakımından önemli bir katkı niteliği taşımaktadır.
Panelde ayrıca Kurbangali Halidi’nin ailesini temsilen katılan torununun torunu Safariya Tengizbayeva da tarihçinin ilmî mirasının korunmasına yönelik çalışmalar hakkında bir konuşma gerçekleştirdi.
Program Profesörler Evi’nde düzenlenen yemekle devam etti.
Panel ve kitap takdim töreninin ardından, İstanbul Üniversitesi Farabi Avrasya Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından Profesörler Evi’nde katılımcılar onuruna bir yemek düzenlendi.
Türkiye ve Kazakistan’dan akademisyenlerin bir araya geldiği yemekte, iki ülke arasındaki bilimsel ve kültürel ilişkiler ile tarih araştırmaları alanında geliştirilebilecek iş birliği imkânları üzerine görüş alışverişinde bulunuldu.
İstanbul Üniversitesi Farabi Avrasya Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi, Türk dünyasının ortak tarihî ve kültürel mirasına yönelik bilimsel araştırmaların desteklenmesine ve uluslararası akademik iş birliklerinin geliştirilmesine önem vermektedir.
FAMER, toplantıya katkı sunan Türkiye ve Kazakistanlı bilim insanlarına, Kazakistan L. N. Gumilyov Avrasya Millî Üniversitesi Otrar Kütüphanesi Bilimsel Merkezi araştırmacılarına, konuşmacılara ve bütün katılımcılara teşekkür eder.